Podcast

Podcast Çekmeye Nasıl Başlanır?8 min read

17 Mayıs 2020 4 min read

Podcast Çekmeye Nasıl Başlanır?8 min read

Reading Time: 4 minutes

Podcast, uzun zamandır en çok tüketmeyi sevdiğim içerik türü. Yolda giderken, yemek yaparken, temizlik yaparken veya bilgisayarda ufak tefek işlerimi hallederken podcast dinlemeyi seviyorum. Çoğu zaman zamanın geçtiğini anlamadan işlerim bitmiş, gideceğim yere varmış oluyorum. Sabahları hastaneye gidip gelirken harcadığım günlük 2 saati değerlendirmek için başladığım podcast dinleme macerası bu şekilde benim için günün birçok zamanında kendine yer buldu.

Kendi podcastimi çekip yayınlamaya ise ilk olarak yaklaşık 3 sene önce E-Sinaps Podcast ile başlamıştım. İstediğim düzeni ve verimi yakalamayıp bıraktım. Geçen sene ise Dr.Developer Podcast‘ini yayınlamaya başladım. Bu podcast, öncekine göre daha planlı ve programlı gitti. Hala çok düzenli olmasa da bölüm yayınlamaya devam ediyorum. Yukarıdaki menüden bu podcast’e ulaşabilirsiniz.

Podcast çekmek ve yayınlamak üzerine hazırladığım yazı dizisinin bu bölümünde kendi tecrübelerimden yola çıkarak Podcast çekmeye nasıl başlayabileceğinizden bahsedeceğim. Kendi podcastini çekmek isteyenler için hızlı bir başlangıç rehber olmasını umuyorum. Bir önceki yazı olan Neden Podcast? yazısını da okumanızı tavsiye ederim.

Yeni podcastimizi hazırlarken yapacağımız işlerden bahsederken soru-cevap şeklinde ilerleyeceğiz.

Podcast Adı ve Konusu Ne Olmalı?

Öncelikle podcast konusunu belirlemekte yarar var. Konu için kendi çalışmalarınızdan ve ilgilendiğiniz alanlardan yola çıkabilirsiniz. Yazılımcıysanız yazılımdan, girişimciyseniz girişimcilikten bahsedebilirsiniz. Ya da iyi bir anime izleyicisiyseniz podcastinizi sadece bu konunun üzerine de inşa edebilirsiniz.

İmkanınız varsa bir arkadaşınızla birlikte bu işe başlamanız daha iyi olacaktır. Tek başına belirli bir süre konuşmak gerçekten yorucu olabiliyor ve bazen muhabbet kilitlenebiliyor. Nefessiz kalmamak için bunu göz önünde bulundurmanızı tavsiye ederim.

Konumuzu belirledik, sıra podcastimizin adında. Podcast adı, podcast konusunu iyi anlatan, akılda kalıcı ve aramalarda çıkabilecek bir isim olmalı. Mesela, listede Girişimci Muhabbeti’ni gören birisi eğer girişimciliğe bir şekilde ilgisi varsa mutlaka bir bölüm dinleyip şans verecektir. Eğer içeriğinizi beğenirse de sürekli dinleyiciniz olacaktır.

Podcast Bölümleri Nasıl Olmalı?

Kayıt ve yayınlama işlerine geçmeden önce örnek bir bölüm listesi oluşturmakta fayda var. Bu hem yeni bölüm çıkarmada zorlanıp zorlanmayacağınızı gösterir hem de size başlangıç için bir yol haritası çıkartmış olur. Eğer daha başlamadan podcastinizin konusuyla ilgili 10 bölüm içeriği oluşturamıyorsanız o podcaste hiç başlamamak daha iyi olabilir. Veya daha farklı bir konu seçebilirsiniz.

Bölümlerin standartlarını önceden belirlemek hem sizin hem de dinleyicilerin adına faydalı olacaktır. Süre olarak tek başınızaysanız 15-20 dakika arası, grup olarak çekiyorsanız 20-30 dakikalık bölümler bence idealdir. Genel yapıyı da giriş müziği > giriş konuşması > asıl konu veya konular > kapanış konuşması > kapanış müziği şeklinde kağıt üstünde planlayabilirsiniz.

Podcastimizin genel çizgisi az çok şekillenmeye başladı. Şimdi biraz da teknik işlerle ilgili konuşalım.

Sesimi Nasıl Kaydederim?

En sonda söyleyeceğimi en baştan söyleyeyim: Sakın daha bir bölüm bile çekmeden pahalı mikrofonlar almayın! Ses kalitesi gerçekten de dinleyiciler açısından önemli, evet ama TRT’de program yapmayacağız. Dolayısıyla daha en baştan para saçmaya başlamaya gerek yok. Yapmaya başlayın, düzeninizi bir oturtun hele, ileride alırsınız.

İlk önce akıllı telefonunuzun mikrofonu ile başlayın. Kendinize sessiz bir ortam sağlayın. Konu ile ilgili yapacaksanız hazırlığınızı yapın. Telefonu koyun ve kaydınızı yapın. Sessiz bir ortam sağlarsanız bilgisayarda düzenleme yapmadan bile fena olmayan bir ses kalitesi yakalarsınız. Bu da başlangıç için yeterli bir ses kalitesidir.

Baktınız düzenli gidiyorsunuz, az çok bir dinleyici kitleniz de oluştu, güzelinden bir mikrofon almanın zamanı gelmiş demektir. Ama yeni başlıyorken bu masrafa gerek yok bence. İki bölüm sonra hevesiniz gittiğinde elinizdeki mikrofonu ne yapacağınızı düşünürsünüz. Onun yerine içerik kalitesine odaklanıp ses kalitesini zamanla iyileştirmek bence güzel bir çözüm.

İlla ben mikrofon istiyorum veya telefonum çok kötü kaydediyor diyorsanız yine fiyatı çok aşırıya kaçmayan, akıllı telefonlara bağlanabilen, ekstra pil gerektirmeyen bir yaka mikrofonu alabilirsiniz. Ben kameram için aldığım Boya marka yaka mikrofon kullanıyorum. Gayet yeterli ses kalitesi var. Fiyatı da diğer mikrofonlara göre oldukça makul. Bu da aklınızın bir köşesinde bulunsun.

Podcast Kaydımı Nasıl Düzenlerim?

Bölümümüzü kaydettik. Bu kaydı nasıl düzenleyeceğiz? Bunun için ücretli ve ücretsiz çözümler var. Ücretli olarak Adobe Auidition’ı kullanabilirsiniz. Gürültü azaltma vb. konularda da çeşitli çözümler sunuyor. Ücretsiz olarak ben ayrı bir program kullanmıyorum. iPhone’un kendi ses kaydedicisi üzerinden işlemleri hallediyorum genelde. Bazen de Mac’te iMovie üzerinde çalışıp düzenliyorum.

Çoğu podcast’te giriş ve çıkış müziği olduğunu fark etmişsinizdir. Bu müziği de ücretsiz stok müzik sitelerinden edinebilirsiniz veya kendiniz ufak bir müzik hazırlayabilirsiniz. Ben iPad’deki GarageBand’i biraz kurcalayarak 20 saniyelik bir müzik oluşturup kaydettim. Hem girişte hem çıkışta o müziği kullanıyorum. GarageBand gerçekten bu tip basit bir jingle oluşturmak için biçilmiş kaftan.

Podcast’imi Nerede Yayınlayabilirim?

İlk bölümümüzü çektik. Artık yayınlamaya hazırız. Oluşturduğumuz ses dosyasını bir yere yükleyeceğiz ve dinleyiciler yüklediğimiz yerden indirerek dinleyecekler. Spotify gibi platformlar da bu yüklediğimiz yerden bölümleri görüp dinleyicilere sunacaklar. Her şeyde olduğu gibi bunda da bir çok alternatif mevcut. Anchor, Spreaker gibi hazır platformları kullanabilirsiniz veya kendi sunucunuzda WordPress alt yapısında barındırabilirsiniz. Ben hazır platformların kullanılmasından yanayım ve kullanıyorum.

Spreaker, ücretli ve ücretsiz seçenekleri olan bir platform. Bölümlerinizi buraya yüklüyorsunuz. Size bir RSS adresi veriyor, bu RSS adresini yayınlamak istediğiniz platformlara kaydettirip yayına alıyorsunuz. Ücretsiz pakette süre gibi kısıtlamalar var. Ücretli paketleri daha kullanışlı. Dinleyicilerinize YouTube’daki gibi canlı yayın vb. şeyler yapabiliyorsunuz. Detaylı özelliklerini web sitesinden bakıp öğrenebilirsiniz. Ama bahsedeceğim diğer çözüm daha kullanışlı yeni başlayanlar ve benim için.

Anchor, Spotify tarafından satın alınan bir girişim. Bence podcast çekmek isteyenlerin üstünden bir sürü yükü alan da bir sistem. Ben şu anda bu sistemi kullanıyorum. Podcast’i çektikten sonra giriş çıkış müziğini ekstra yazılıma ihtiyaç duymadan direkt mobil uygulama üzerinden ekleyebiliyorum. Çoğu bölüm için bilgisayarı açmama bile gerek kalmıyor. Bölüm veya süre sınırlaması olmaksızın ücretsiz bir çözüm. Ek olarak, Spreaker’da dinleme kanallarına podcast RSS dosyasını kendiniz kaydettirmeniz gerekirken Anchor’da otomatik olarak bütün popüler podcast dinleme uygulamalarına kayıt yapılıyor. Yani RSS linkini tek tek kaydettirme ve onay almaya çalışma gibi bir durum yok. Direkt olarak oralara haber uçuruyor. Yine daha farklı bir çok özelliği var. Web sitesi üzerinden detaylarına ulaşabilirsiniz.

İlk Bölümü Nasıl Yayınlarım?

Eğer hangi platformu kullanacağınıza karar verdiyseniz o platforma kaydolun. Karar verdiğiniz podcast adını girin. Podcast açıklamanızı, podcast logonuzu ve diğer açıklamaları mutlaka girin. Aramalarda çıkmanız ve çıktığınız aramalarda dikkat çekmeniz için bunlar önemli.

Podcastinizin profilini doldurduktan sonra ilk bölümünüzü yükleyin. Yine bölüm açıklamanızı yazmayı unutmayın. Bölümde bahsettiğiniz şeylere bölüm açıklamasında referans verebilirsiniz. Mesela bölümde bahsettiğiniz kitapların adını, haberlerin linklerini bu kısma ekleyebilirsiniz. Bölümünüzü yayınlayın. Bu işlemleri sonraki bölümlerde de mutlaka yapın.

Podcast’imi Spotify ve Apple Podcast’te Nasıl Eklerim?

İlk bölümünüzü yayınladığınıza göre artık platformlara dağıtmaya başlayabilirsiniz. Eğer Anchor kullanıyorsanız Spotify ve Apple Podcast gibi platformlara dağıtım işlemini hızlıca panelden halledebilirsiniz. Spreaker veya kendi sisteminizi kullanıyorsanız RSS linkinizi bu sistemlere kendiniz kaydetmeniz gerekiyor.

Podcast’inizin platformlar tarafından onaylanması zaman alabilir. Anhcor kullanıyorsanız herhangi bir platform podcastinizi onayladığında bildirim emaili alırsınız. Bir sıkıntı olmadığı sürece kısa bir süre sonra podcastiniz bütün platformlarda yerini almış olur.

Podcastiniz yayınlandıktan sonra güncellemelerinizi podcastlerinizi yüklediğiniz platform üzerinden yapabilirsiniz. Güncellemeler otomatik olarak dinleme platformlarına yansıyacaktır. Mesela logonuzu Anchor üzerinden güncellediğinizde tekrar bir işlem yapmanıza gerek olmadan bütün dinleme platformlarında otomatik olarak güncellenir.

Sonuç

Normalde birden fazla yazıda anlatılabilecek bir konuyu tek bir yazıya sığdırmaya çalıştım. Oldukça uzun bir yazı oldu. Bazı detayları atlamak zorunda kaldım. İleride belki her bir başlığı daha detaylı şekilde ayrı yazılarda ele alabilirim. Takıldığınız yerleri veya sormak istediklerinizi yorum olarak aşağıdan sorabilirsiniz.

Leave a comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir